اصطلاح چشم مسلح و غیر مسلح را حتما شنیده اید و صد درصد می دانید که ربطی به اسلحه ندارد، اسلحه چشم، یک وسیله اپتیک به نام میکروسکوپ است. از اسمش شروع می کنیم:

میکروسکوپ یعنی چه؟
Micro ‎=کوچک، ریز
Scope‎= ابزار نوری

‏Operating‎‏= فرآیند عمل جراحی

‏Microscope‎‏ = ابزار نوری برای بزرگنمایی تصاویر مربوط به اجسام کوچک
حالا اصلا این اسلحه به چه دردی می خوره؟

میکروسکوپ می تونه قسمت‌های ریز بدن رو حین عمل جراحی بزرگ کنه، تا معاینه‌های پزشکی به درستی انجام بشه و فرآیند عمل جراحی با دقت بالایی صورت بگیره. توی آزمایشگاه هم برای زرگنمایی نمونه‌ها کاربرد داره.
فیزیولوژی میکروسکوپ هم شاید جالب باشه

دیدید که این اسلحه، کاربردهای زیادی داره، مهم‌ترین اون هم استفاده در جراحی اعصاب افتالمولوژی، جراحی پلاستیک بیماری‌های زنان، گوش و حلق و بینی یا هر ناحیه‌ای از بدن است که نیاز به بزرگنمایی داشته تا قابلیت دسترسی به آن بالا بره، هست.
حالا چه جوری کار می کنه؟

بستگی داره که کاربردش چی باشه، اساس کارش هم یه کم بسته به نوع استفادش، تغییر می کنه…
میکروسکوپ آزمایشگاهی
این میکروسکوپ ها با نور مرئی کار می کنن، یعنی همون نور خورشید خانوم خودمون! از طریق سیستم عدسی، نور متمرکز میشه و بعدش، کاه، کوه میشه. این میکروسکوپ هارو بیشتر تو بخش بیوشیمی، هماتولوژی، سایتولوژی، هیستولوژی و میکروبیولوژی می بینید، شاید هم سروکارتون نمیفته که ببینید ولی جاش همون بخش هاست.
میکروسکوپ جراحی
بعضی وقتا اگه چشم جراحا، مسلح نباشه، ساختارهای ظریف زیر عمل (اعصاب، عروق خونی و لنفی، جراحات و …) دیده نمی شن، پس باید از میکروسکوپ باید استفاده کرد تا عمل جراحی دقیق تر و با کمترین خطا انجام بشه و جراح سربلند از اتاق عمل بیاد بیرون و خانواده ای رو از اندوه نشون بده.
میکروسکوپ الکترونی
اینا دیگه سلاح های بسیار قدرتمندی هستن که هیچ ساختار ریزی نمیتونه از دستشون قصر در بره! این نوع میکروسکوپ‌ها، بزرگنمایی تا هزار برابر میکروسکوپ‌های نوری ایجاد می‌کند و امکان ایجاد تصویر از سطح زیر- مولکولی را فراهم می‌آورد. میکروسکوپ‌های الکترونی دریچه تازه‌ای را در مطالعات بیولوژی سلولی در نفرولوژی و انکولوژی، گشوده و تشخیص بیماری‌های عفونی (از جمله ‏HIV‏)، عصبی، قلبی، ریوی،‌ پوستی، کبدی، اختلالات خونی و مشکلات متابولیک با این وسایل، آسون شده. میکروسکوپ‌های الکترونی در دو نوع ‏TEM‏ و ‏SEM‏ موجود است.
‏TEM‏ مانند میکروسکوپ نوری عمل می‌کند. با این تفاوت که به جای نور از بیم الکترونی استفاده می‌کنه و به این ترتیب جزئیات بسیاری به تصویر درمی‌یاد. کاربرد ‏SEM‏ بیشتر صنعتی است و برای آزمایش خواص سطح، به کار میره.
معمولا چه ایرادی پیدا می کنن؟
وجود حباب‌های هوا یا گرد وغبار بر روی نمونه در تصویر اختلال ایجاد می‌کنه. استفاده از حلال‌های نامناسب و وسایل نادرست برای تمیز کردن عدسی‌ها به آنها آسیب می‌رسونه و روی کیفیت تصویر، اثر منفی می‌گذاره.
منبع نور میکروسکوپ‌های جراحی ممکن است به شبکیه آسیب برسونه. در میکروسکوپ‌های الکترونی، حرارت حاصل از بیم الکترون و اثرات شیمیایی آن از عامل محدودکننده به شمار میره.‏
موقع خرید میکروسکوپ، چه چیزایی در نظر بگیریم؟
وسایل جانبی متعددی به همراه میکروسکوپ‌ها از جمله دوربین‌های ویدئویی و انواع فیلترها ارائه می‌شود که اگه واقعا لازم دارید، می خریدشون و اجباری نیستن. در مورد میکروسکوپ جراحی، مسائل ایمنی از اهمیت ویژه ای برخورداره. ضمن اینکه مباحث ارگونومیک نیز باید کاملاً رعایت بشه. مقدار بزرگنمایی تصویر از مهم‌ترین مسائلیه که در هنگام خرید باید در نظر گرفته بشه، ضمن اینکه وزن و شکل میکروسکوپ جراحی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخورداره.